China’s Elephant Mosquito: ముల్లును ముల్లుతోనే తీయాలనే సామెతను చైనా ఫాలో అవుతున్నట్టు ఉంది. చైనాలో ఇటీవల గన్యా జ్వరం కేసులు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి, కోవిడ్ తర్వాత ఆ స్థాయిలో జ్వరాలు ఆ దేశ ప్రజలను ఇబ్బందులు పెడుతున్నాయి. దోమల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతున్న ఈ వ్యాధిని అరికట్టేందుకు చైనా ప్రభుత్వం సైన్యాన్ని రంగంలోకి దించింది. అయితే ఇది అంతగా ఉపయోగపడకపోవడంతో చైనాకు కొత్త ఐడియా వచ్చింది. దోమల సమస్యను దోమలతోనే పరిష్కరించాలని భావించింది. దీని కోసం కొత్తగా ఎలిఫెంటో మస్కిటో అనే ఏనుగు దోమలను రంగంలోకి దించింది. అసలు చైనా ఇలా ఎందుకు చేస్తోంది.? అసలు ఈ ఎలిఫెంటో మస్కిటోలు ఏం చేస్తాయి..? వీటి వల్ల చైనా సమస్య తీరుతుందా..?
చైనాలో ఇటీవల గన్యా జ్వరం కేసులు రోజురోజుకు పెరిగిపోతున్నాయి. ఇవి ప్రధానంగా దక్షిణ చైనాలోని గ్వాంగ్జౌ, ఫోషాన్ నగరాల్లో ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈడెస్, అనాఫిలిస్, క్యూలెక్స్ దోమల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతున్న ఈ వ్యాధి, జ్వరం, వాంతులు, శరీర నొప్పులు, చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఆసుపత్రుల్లో 30% బెడ్స్ గన్యా రోగులతో నిండిపోయాయని చైనా ఆరోగ్య శాఖ చెబుతోంది. వర్షాకాలం, తేమతో కూడిన వాతావరణం దోమల పెరుగుదలకు కారణమయ్యాయి. ఫలితంగా ఈ ప్రాంతాలు గన్యా ఎపిసెంటర్గా మారాయి. ఈ పరిస్థితి కోవిడ్ తర్వాత ప్రజల్లో భయాందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది.
గన్యా జ్వరాన్ని అరికట్టేందుకు చైనా ప్రభుత్వం కోవిడ్ తరహా ఉన్నత స్థాయి చర్యలు చేపట్టింది. పబ్లిక్ హెల్త్ వార్ ఆన్ గన్యా పేరుతో దేశవ్యాప్త అవగాహన కార్యక్రమం ప్రారంభించింది. సైన్యం సహకారంతో ఇంటింటా తనిఖీలు, ఫాగింగ్ డ్రైవ్లు నిర్వహిస్తోంది. డ్రోన్ల ద్వారా నదులు, చెరువులు, మురుగు కాలవల్లో దోమల లార్వాలను గుర్తించి నాశనం చేస్తున్నారు. థర్మల్ స్కానింగ్తో నీటి నిల్వలను పరిశీలిస్తూ, పారిశుద్ధ్యం పై దృష్టి పెట్టారు. స్కూల్ విద్యార్థులతో ర్యాలీలు, కమ్యూనిటీలో ఉచిత ఆరోగ్య శిబిరాలు ఏర్పాటు చేశారు. గ్వాంగ్జౌలో 200 హెల్త్ క్యాంప్లు, 10,000 మందికి ఉచిత డయాగ్నోస్టిక్ పరీక్షలు అందించారని చైనా నేషనల్ హెల్త్ కమిషన్ తెలిపింది. అయినా దోమల సమస్య పూర్తి స్థాయిలో పరిష్కారం కాలేదు. దీంతో చైనా ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలను రంగంలోకి దించింది.
ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలు అనేవి సాధారణ దోమలు కావు. ఇవి మానవ రక్తాన్ని తాగవు, బదులుగా ఇతర దోమల లార్వాలను ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. ఒక్క ఎలిఫెంట్ మస్కిటో రోజుకు 300-400 లార్వాలను నాశనం చేయగలదు. ముఖ్యంగా గన్యా, డెంగ్యూ, జికా వంటి వ్యాధులకు కారణమయ్యే ఈడెస్ దోమల లార్వాలను ఈ ఏనుగు దోమలు టార్గెట్ చేస్తాయి. ఈ దోమలు సబ్ట్రాపికల్ అడవులు, తేమతో కూడిన ప్రాంతాల్లో సహజంగా కనిపిస్తాయి. సాంప్రదాయ కెమికల్ ఫాగింగ్కు బదులుగా, చైనా ఈ జీవసంబంధ పద్ధతిని ఎంచుకోవడం వల్ల పర్యావరణంపై హానికర ప్రభావం తగ్గుతుందని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు. ఫోషాన్లో ప్రయోగాత్మకంగా 10,000 ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలను విడుదల చేశారు.
ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలు ఎలా పనిచేస్తాయి?
ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలు పెద్ద పరిమాణం, రంగురంగుల రెక్కలతో ఉంటాయి. ఇవి సాధారణ దోమల కంటే 3-4 రెట్లు పెద్దవి. ఈ దోమలు ఈడెస్, అనాఫిలిస్, క్యూలెక్స్ దోమల లార్వాలను తింటాయి. వాటి పెంపును సహజంగా అరికడతాయి. సాధారణంగా ఆడదోమలు మన రక్తాన్ని తాగుతాయి. కానీ చాలారకాల ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలు ఆడవైనా సరే మొక్కలు, చెట్ల రసాలను పీల్చే బతుకుతాయి. వీటికి కార్బోహైడ్రేట్స్ ఉన్న ఆహారం అవసరం. రాత్రి వేళల్లో పడుకొంటాయి. వీటి ఆడదోమలు నీటి ఉపరితలం మీద గుడ్లు పెడతాయి. సాధారణ దోమలు కూడా ఇలాంటి ప్రదేశాల్లోనే సంతానోత్పత్తి చేస్తాయి. ఎలిఫెంట్ మస్కిటోల గుడ్ల నుంచి కేవలం 40 నుంచి 60 గంటల్లోనే లార్వాలు బయటకు వస్తాయి. అవి సమీపంలోని సాధారణ దోమల గుడ్లు తిని పెరుగుతాయి. ఒక్క లార్వా కనీసం 100 దోమల గుడ్లను తింటుంది. దీంతో ఇతర దోమల సంతానం పెరగదు. China’s Elephant Mosquito.
ఎలిఫెంట్ మస్కిటోలను ఉపయోగించిన జీవసంబంధ పద్ధతి చైనాకు కొత్త కాదు. 2019లో సింగపూర్లో డెంగ్యూ నియంత్రణ కోసం ఇలాంటి దోమలను విడుదల చేశారు, ఇది 15% డెంగ్యూ కేసులను తగ్గించింది. బ్రెజిల్లో 2021లో జికా వైరస్ నియంత్రణ కోసం ఈ పద్ధతిని అమలు చేశారు. ఫలితంగా ఈడెస్ దోమల జనాభా 25% తగ్గింది. ఆస్ట్రేలియాలో 2023లో క్వీన్స్లాండ్లో ఈ పద్ధతి విజయవంతమై, డెంగ్యూ కేసులు 18% తగ్గాయి. ఈ పద్ధతి రసాయనాలపై ఆధారపడకుండా, పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడుతుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచించింది. భారత్లో కూడా డెంగ్యూ, మలేరియా నియంత్రణ కోసం ఈ పద్ధతిని పరిశీలించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
చైనా గన్యా జ్వరం నియంత్రణ కోసం అమలు చేస్తున్న జీవసంబంధ, సైనిక చర్యలు గ్లోబల్ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఎలిఫెంట్ మస్కిటోల వినియోగం పర్యావరణ హితమైన పరిష్కారంగా ప్రశంసలు అందుకుంటోంది. ఈ పద్ధతి ఫోషాన్లో 20% దోమల జనాభా తగ్గించినప్పటికీ, దీర్ఘకాల ఫలితాలు ఇంకా పరిశీలనలో ఉన్నాయి. భారత్, ఇండోనేషియా వంటి దేశాల్లో డెంగ్యూ, మలేరియా సమస్యలను ఈ పద్ధతి ద్వారా పరిష్కరించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంటున్నారు. చైనా సమగ్ర విధానం – సైన్యం, శాస్త్రవేత్తలు, ప్రజల సహకారంతో – గన్యా జ్వరాన్ని అదుపు చేసే దిశలో సానుకూల ఫలితాలను ఇస్తోంది. గన్యా నియంత్రణలో చైనా వినూత్న ఆలోచన ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాలకు ఉపయోగపడనుంది.