పార్లమెంటులో మొదటి సారిగా జాతీయ గేయం వందేమాతరంతో లోక్ సభ కార్యకలాపాలు ప్రారంభం కావడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఇటీవలే వందేమాతరం బిల్లును పార్లమెంటు ఆమోదించిన సంగతి తెలిసిందే. ఇక వందేమాతరానికి ఈ స్థాయి ప్రాధాన్యత దక్కడం పట్ల దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కేంద్రం తీసుకున్న నిర్ణయంతో జాతీయ గేయం ‘వందేమాతరం’కు అపూర్వ గౌరవం దక్కింది. పార్లమెంటు చరిత్రలోనే తొలిసారిగా లోక్ సభ కార్యకలాపాలు వందేమాతరంతో ప్రారంభం కావడం ఒక చారిత్రక ఘట్టంగా నిలిచింది. ఆగస్టు 13, 2026 నాటి ఈ పరిణామం యావత్ దేశ ప్రజల్లో సంతోషాన్ని నింపింది. వర్షాకాల సమావేశాలు ముగింపు సందర్భంగా జరిగిన ఈ అద్భుత ఘట్టం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. భారత సార్వభౌమత్వాన్ని, సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే వందేమాతరంకు ఇప్పుడు జన గణ మనతో సమానమైన చట్టబద్ధమైన రక్షణ లభించింది.
వందేమాతరం గేయం 1870ల ప్రారంభంలో ప్రముఖ బెంగాలీ రచయిత బంకించంద్ర ఛటర్జీచే రచించబడింది. 1882లో ఆయన రచించిన ‘ఆనందమఠం’ నవలలో ఈ గీతం తొలిసారిగా ప్రచురితమైంది. స్వాతంత్ర్యోద్యమ కాలంలో ఇది దేశభక్తికి ప్రతీకగా నిలిచింది. బెంగాల్ విభజన ఉద్యమంలో ‘వందేమాతరం’ నినాదం ఒక ప్రభంజనంగా మారి, కోట్లాది మంది భారతీయులను ఏకం చేసింది. అనేకమంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు తమ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి ఈ నినాదంతో ముందుకు సాగారు. ఈ పరిణామం వెనుక అనేక ముఖ్యమైన ఘట్టాలు ఉన్నాయి. ప్రెసిడెంట్ ద్రౌపది ముర్ము ఆగస్టు 11, 2026న ‘జాతీయ గౌరవానికి అగౌరవం నివారణ (సవరణ) బిల్లు, 2026’కి ఆమోదముద్ర వేయడంతోనే వందేమాతరంకు ఈ స్థాయి గుర్తింపు లభించింది. ఇప్పటికే జాతీయ పతాకం, జాతీయ గీతం ‘జన గణ మన’కు రక్షణ కల్పిస్తున్న ‘జాతీయ గౌరవానికి అగౌరవం నివారణ చట్టం, 1971’ని ఈ సవరణ బిల్లు బలోపేతం చేసింది. వందేమాతరాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా అగౌరవపరచడం లేదా ఆలపించడాన్ని అడ్డుకోవడం లాంటి చర్యలకు వ్యతిరేకంగా చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించడం ద్వారా, దేశభక్తిని ప్రోత్సహించడమే ఈ చట్టం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం అని న్యాయ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. కొత్త చట్టం ప్రకారం, వందేమాతరాన్ని ఆలపించడాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకోవడం లేదా అవమానపరచడం అనేది శిక్షార్హమైన నేరం. దీనికి మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష, జరిమానా లేదా రెండు విధించి అవకాశం ఉంది. లోక్ సభ జూలై 30, 2026న ఈ బిల్లును ఆమోదించగా, రాజ్యసభ జూలై 29, 2026న దీనికి ఆమోదముద్ర వేసింది.మే 2026లో, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ నాయకత్వంలోని కేంద్ర మంత్రివర్గం వందేమాతరంకు ‘జన గణ మన’తో సమానమైన హోదా కల్పించే ప్రతిపాదనకు ఆమోదం తెలిపింది. దీంతో ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల్లో, పాఠశాలల్లో వందేమాతరంలోని మొత్తం ఆరు చరణాలను ఆలపించడం తప్పనిసరి అయ్యింది. జనవరి 2026లో హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ఆదేశాన్ని జారీ చేసింది. దాని ప్రకారం, అధికారిక కార్యక్రమాలలో జాతీయ గీతంతో పాటు వందేమాతరం ఆలపించినప్పుడు, ముందుగా వందేమాతరం ఆరు చరణాలను పాడాలి అని పేర్కొంది. ఇది వందేమాతరం పట్ల ప్రభుత్వ చిత్తశుద్ధికి నిదర్శనం. సామాన్య ప్రజలు కూడా ఈ నిర్ణయాన్ని స్వాగతించారు. జాతీయతా భావాన్ని పెంపొందించడంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన అడుగుగా పలువురు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం వందేమాతరం 150వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని నవంబర్ 2025 నుండి ఒక సంవత్సరం పాటు జాతీయ స్మారకోత్సవాలను నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఉత్సవాలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా జరుగుతున్నాయి. వివిధ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, సదస్సులు, పోటీల ద్వారా వందేమాతరం ప్రాధాన్యతను, చరిత్రను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తున్నారు. ఈ స్మారకోత్సవాలు వందేమాతరం రచయిత బంకించంద్ర ఛటర్జీ కృషిని గుర్తుచేసుకునేందుకు ఒక గొప్ప అవకాశంగా నిలుస్తున్నాయి. యువతలో దేశభక్తిని పెంపొందించడానికి కూడా ఇవి దోహదపడుతున్నాయి.