Uttarakhand Flash Floods: ఉత్తరాఖండ్లో మరోసారి ప్రకృతి కన్నడ చేసింది. ఎడతెరిపి లేని భారీ వర్షాలు, క్లౌడ్ బర్స్ట్లతో లోయలు, కొండ ప్రాంతాలు, నదీతీరాలు వరద నీటిలో మునిగిపోయాయి. పలు ప్రాంతాల్లో ఇళ్లు కొట్టుకుపోయి తీవ్ర నష్టం సంభవించింది. అసలు ఉత్తరాఖండ్లో క్లౌడ్ బర్స్ట్లు ఎందుకు తరచూ వస్తున్నాయి? ఇతర ఏ రాష్ట్రాలు ఈ ప్రమాదంలో ఉన్నాయి? ఆకస్మిక వరదల సమయంలో ప్రజలు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
ఉత్తరాఖండ్లోని పలు జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు, క్లౌడ్ బర్స్ట్లు జనజీవనాన్ని అతలాకుతలం చేశాయి. కాశీపూర్, రామ్నగర్, నైనిటాల్, ఉత్తర్కాశీ, టెహ్రీ, పిథోరాఘడ్, బాగేశ్వర్ జిల్లాల్లో ఎడతెరిపి లేకుండా కురిసిన వర్షాలు వరదలకు దారితీశాయి. భారత వాతావరణ శాఖ హెచ్చరిక ప్రకారం, హిమాలయ ప్రాంతంలో మేఘాలు తక్కువ ఎత్తులో ఉండటం వల్ల క్లౌడ్ బర్స్ట్లు సంభవించాయి. ఈ ఘటనలో 10 మందికి పైగా మరణించగా, 50 మందికి పైగా గాయపడినట్లు అధికారులు తెలిపారు. గత ఐదేళ్లలో ఉత్తరాఖండ్లో సంభవించిన క్లౌడ్ బర్స్ట్ల సంఖ్య 50కి పైగా ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఈ క్లౌడ్ బర్స్ట్లో కాశీపూర్, రామ్నగర్, ఉత్తర్కాశీలోని నదీతీర ప్రాంతాలు, కొండ గ్రామాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. కొండచరియలు విరిగిపడడం, రోడ్లు ధ్వంసమవడం, చిన్న వంతెనలు, భవనాలు, వ్యవసాయ భూములు కొట్టుకుపోవడం జరిగింది. నైనిటాల్ సమీపంలోని లోయల్లో వరద నీరు ఊహించని విధంగా ప్రవహించడంతో గ్రామాలు, పట్టణాలు జలమయమయ్యాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానికులు ఇళ్లలో చిక్కుకుపోయారు. భాగీరథి, అలకనంద నదుల్లో నీటి మట్టం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరడంతో, సమీప గ్రామాలు ఖాళీ చేయించారు. అధికారిక అంచనా ప్రకారం, ఈ వరదల వల్ల సుమారు 500 కోట్లకు పైగా నష్టం సంభవించినట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రకృతి విపత్తుకు అధికారులు వెంటనే స్పందించారు. నేషనల్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫోర్స్ NDRF, స్టేట్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫోర్స్ SDRF బృందాలు హెలికాప్టర్లు, బోట్ల సాయంతో రెస్క్యూ ఆపరేషన్లు చేపట్టాయి. కాశీపూర్, రామ్నగర్లో చిక్కుకున్న 200 మందికి పైగా స్థానికులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు. ఉత్తర్కాశీ, టెహ్రీలో తాత్కాలిక ఆశ్రయ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేశారు. ఆరోగ్య బృందాలు, మందులు, ఆహార ప్యాకెట్లు అందిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం నుంచి 200 కోట్ల అత్యవసర నిధులు కోరింది. రహదారులు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను పునరుద్ధరించే పనులు వేగంగా సాగుతున్నాయి. ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రి పుష్కర్ సింగ్ ధామీ స్వయంగా పరిస్థితిని సమీక్షించారు
ఉత్తరాఖండ్లో క్లౌడ్ బర్స్ట్లకు కారణాలు ఏంటి?
ఉత్తరాఖండ్లో క్లౌడ్ బర్స్ట్లు తరచూ సంభవించడానికి హిమాలయ భౌగోళిక రీతి ప్రధాన కారణం. కొండలు, లోయల మధ్య మేఘాలు తక్కువ ఎత్తులో గడ్డకట్టడం వల్ల అకస్మాత్తుగా భారీ వర్షం ఒకే ప్రాంతంలో కుమ్మరిస్తుంది. వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, గ్లోబల్ వార్మింగ్, అడవుల నిర్మూలన, నిర్మాణాలు ఈ సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. 2013 కేదార్నాథ్ విపత్తు తర్వాత, హిమాలయ ప్రాంతంలో వాతావరణ మార్పుల వల్ల క్లౌడ్ బర్స్ట్లు 30% పెరిగినట్లు ఐఐటీ రూర్కీ నివేదిక తెలిపింది. అధిక వర్షం, అస్థిర కొండచరియలు, నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల్లో అక్రమ నిర్మాణాలు వరదలను మరింత ఉధృతం చేస్తున్నాయి.
హిమాలయ ప్రాంతంలోని లోయలు, కొండ గ్రామాలు, నదీతీరాలు క్లౌడ్ బర్స్ట్లకు అత్యంత గురవుతాయి. ఉత్తరాఖండ్లోని నైనిటాల్, ఉత్తర్కాశీ, చమోలీ, పిథోరాఘడ్ వంటి జిల్లాలు అధిక ముప్పు జోన్లో ఉన్నాయి. హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని కులు, మండి, షిమ్లా, జమ్మూ కాశ్మీర్లోని శ్రీనగర్, డోడా, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని ఇటానగర్ సమీప ప్రాంతాలు కూడా ఈ ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. ఈశాన్య రాష్ట్రాలైన అస్సాం, మేఘాలయ, నాగాలాండ్, మణిపూర్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు, లడఖ్లోని లేహ్ సమీప గ్రామాలు కూడా క్లౌడ్ బర్స్ట్, ఆకస్మిక వరదలకు గురవుతున్నాయి. గత దశాబ్దంలో హిమాచల్లో 20, జమ్మూ కాశ్మీర్లో 15 క్లౌడ్ బర్స్ట్ ఘటనలు నమోదయ్యాయి. Uttarakhand Flash Floods.
క్లౌడ్ బర్స్ట్, ఆకస్మిక వరదల సమయంలో ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు ఏంటి ?
వాతావరణ హెచ్చరికలను గమనించి, రేడియో, టీవీ, మొబైల్ ద్వారా అప్డేట్లను తెలుసుకోవాలి. లోయలు, నదీతీరాలు, అస్థిర కొండచరియల సమీపంలో ఉండకూడదు. ఆహారం, నీరు, టార్చ్, మందులు, మొబైల్ ఛార్జర్లతో అత్యవసర కిట్ సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. ప్రభుత్వ సూచనలను పాటించి, రెస్క్యూ బృందాలకు సహకరించాలి.జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ హెల్ప్లైన్, స్థానిక పోలీస్, ఎన్డీఆర్ఎఫ్ నంబర్లను గుర్తుంచుకోవాలి వరద హెచ్చరికలు ఉంటే ముందస్తుగా సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లాలి.
ఉత్తరాఖండ్తో పాటు, హిమాలయ రాష్ట్రాలైన హిమాచల్ ప్రదేశ్, జమ్మూ కాశ్మీర్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, సిక్కిం, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, లడఖ్లో క్లౌడ్ బర్స్ట్ ప్రమాదం అధికం. ఈ ప్రాంతాల్లో మే-సెప్టెంబర్ మధ్య భారీ వర్షాలు, కొండచరియలు, వరదలు సంభవించే అవకాశం ఎక్కువ. వాతావరణ మార్పులు, అడవుల నిర్మూలన, అనియంత్రిత పర్యాటకం, నిర్మాణాలు ఈ ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాయి. ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు, ప్రభుత్వం వాతావరణ హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేస్తోంది. స్థానిక స్కూళ్లలో విపత్తు నిర్వహణపై శిక్షణ, ఎస్ఎమ్ఎస్ హెచ్చరికలు, రేడియో కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, క్లౌడ్ బర్స్ట్లను ముందస్తుగా ఖచ్చితంగా ఊహించడం కష్టమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఉత్తరాఖండ్లో క్లౌడ్ బర్స్ట్లు, ఆకస్మిక వరదలు ఒక హెచ్చరిక. గ్లోబల్ వార్మింగ్, అడవుల నిర్మూలన, అనియంత్రిత నిర్మాణాలు ఈ సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. నిపుణులు స్థిరమైన అభివృద్ధి, అటవీ సంరక్షణ, కొండచరియల స్థిరీకరణ, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచాలని సూచిస్తున్నారు. ఉత్తరాఖండ్ ప్రభుత్వం డిజాస్టర్ రిస్క్ రిడక్షన్ కార్యక్రమంలో భాగంగా 100 కొత్త వాతావరణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేస్తోంది. స్థానికులకు విపత్తు నిర్వహణ శిక్షణ, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ చర్యలు భవిష్యత్లో నష్టాన్ని తగ్గించగలవని ఆశిస్తున్నారు