Pakistan’s Economy: పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ గత కొన్నేళ్లుగా తీవ్ర సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. ఒకప్పుడు అక్కడ విజయవంతంగా సాగిన MNC కంపెనీలు ఇప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా ఆ దేశాన్ని వీడుతున్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి టెక్ దిగ్గజం 25 ఏళ్ల తర్వాత పాకిస్థాన్ను వదిలి వెళ్లిపోయింది. దీనికి కారణాలు ఏమిటి? అసలు పాకిస్థాన్ అంటేనే సాఫ్ట్ వేర్ కంపెనీలు ఎందుకు భయపెడుతున్నాయి.? ఈ సంక్షోభం పాకిస్థాన్ను ఎలా కుదేలు చేస్తోంది?
పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ గత కొన్నేళ్లుగా దీనస్థితిలో ఉంది. అప్పులు, ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం, రాజకీయ అస్థిరత వంటి సమస్యలు దేశాన్ని కుదేలు చేస్తున్నాయి. జూలై నాటికి, పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం 341 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉంది. అది కూడా తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉంది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి నుంచి అప్పుల కోసం చేతులు చాచిన పాకిస్థాన్, చైనా వంటి దేశాల నుంచి కూడా ఆర్థిక సాయం కోరుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో ఎంఎన్సీ కంపెనీలు ఒక్కొక్కటిగా దేశాన్ని వీడుతున్నాయి. టెక్ దిగ్గజం మైక్రోసాఫ్ట్, 25 ఏళ్ల తర్వాత పాకిస్థాన్లో తన కార్యకలాపాలను మూసివేసింది. ఇదే కాకుండా మరొకొన్ని సంస్థలు కూడా పాకిస్థాన్ ను విడిచి పెట్టి వరుసలో ఉన్నాయి.
మైక్రోసాఫ్ట్, ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద టెక్ సంస్థల్లో ఒకటి, పాకిస్థాన్లో 25 ఏళ్ల పాటు కార్యకలాపాలు నిర్వహించింది. కానీ, ఇప్పుడు ఈ సంస్థ తన కార్యాలయాలను మూసివేసింది. దీనికి పాకిస్థాన్లోని ఆర్థిక అస్థిరత, రాజకీయ గందరగోళం, అధిక ద్రవ్యోల్బణం కారణాలుగా ఉన్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ పాకిస్థాన్లో సాఫ్ట్వేర్ డెవలప్మెంట్, టెక్ సేవలు అందించేది, దీనివల్ల వేలాది ఉద్యోగాలు సృష్టించబడ్డాయి. కానీ, దేశంలో పెరిగిన విద్యుత్ ఖర్చులు, ఇంటర్నెట్ , భద్రతా సమస్యలు సంస్థను ఈ నిర్ణయం తీసుకునేలా చేశాయి. పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది భారీ దెబ్బ అని, దేశం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా అన్సేఫ్ గా చూడబడుతోందని పేర్కొన్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ ఎగ్జిట్ కేవలం ఒక సంస్థ వెనక్కి వెళ్లడం మాత్రమే కాదు, పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనతను ప్రపంచానికి చాటింది. Pakistan’s Economy.
మైక్రోసాఫ్ట్ మాత్రమే కాదు, గత కొన్నేళ్లలో ఎన్నో బహుళజాతి సంస్థలు పాకిస్థాన్ను వదిలి వెళ్లాయి. నెస్లే, యూనిలివర్ వంటి సంస్థలు తమ కార్యకలాపాలను తగ్గించుకున్నాయి. పాకిస్థాన్లో విదేశీ పెట్టుబడులు 2024-25లో 50% కంటే ఎక్కువ తగ్గాయి. దీనికి రాజకీయ అస్థిరత, ఉగ్రవాద భయం, ఆర్థిక సంక్షోభం ప్రధాన కారణాలు. పాకిస్థాన్లో విద్యుత్ సంక్షోభం, అధిక పన్నులు, అవినీతి వంటి సమస్యలు సంస్థలకు వ్యాపారం చేయడం కష్టతరం చేశాయి. పాకిస్థాన్ను ఆర్థికంగా కుదేలైన దేశంగా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ సంస్థలు వెళ్లిపోవడం వల్ల వేలాది ఉద్యోగాలు కోల్పోయాయి, దీనివల్ల నిరుద్యోగం, పేదరికం మరింత పెరిగాయి. ఈ పరిస్థితి పాకిస్థాన్ను అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రంగంలో విశ్వసనీయత కోల్పోయేలా చేసింది.
మే 2025లో జరిగిన ఆపరేషన్ సింధూర్లో భారత్, పాకిస్థాన్పై విజయం సాధించింది. ఈ ఆపరేషన్లో భారత్ రఫేల్ జెట్లు, బ్రహ్మోస్ మిసైల్స్ ఉపయోగించి పాకిస్థాన్ వైమానిక స్థావరాలను ధ్వంసం చేసింది. ఈ దాడుల వల్ల పాకిస్థాన్ గగనతలం 38 గంటలపాటు మూతపడింది, 57 అంతర్జాతీయ విమానాలు రద్దయ్యాయి. ఈ ఘటన ఆర్థికంగా ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న పాకిస్థాన్కు మరింత నష్టం కలిగించింది. ఈ దాడుల తర్వాత పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ చితికిపోయింది అని పేర్కొన్నాయి. భారత్ సింధూ నీటి సరఫరాను ఆపడం, పాకిస్థాన్ నౌకలపై భారత ఓడరేవుల్లో నిషేధం విధించడం వంటి చర్యలు దేశ ఎగుమతులు, దిగుమతులను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. ఈ ఘర్షణలు పాకిస్థాన్లో విదేశీ సంస్థల నమ్మకాన్ని మరింత తగ్గించాయి, ఫలితంగా MNCs దేశాన్ని వీడేందుకు ఇది ఒక కారణంగా మారింది.
పాకిస్థాన్ ఆర్థిక సంక్షోభం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి, ద్రవ్యోల్బణం 30% దాటింది, రూపాయి విలువ క్షీణిస్తోంది. పాకిస్థాన్లో కరువు పరిస్థితులు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు భారీగా పెరిగాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో MNCs దేశాన్ని వీడడం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత కుంగిపోతోంది. ఇదే సమయంలో, భారత్ ఆర్థికంగా, సైనికంగా బలంగా నిలబడుతోంది. భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 4.19 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరిందని, అంతర్జాతీయంగా స్పేస్ టెక్నాలజీ, G-20 నాయకత్వంలో ముందంజలో ఉందని చెప్పాయి. ఆపరేషన్ సింధూర్లో భారత్ విజయం, చాబహార్ ఓడరేవు సురక్షితంగా ఉంచడం వంటి చర్యలు దేశ ఖ్యాతిని పెంచాయి. ఈ విజయాలు భారత్ను అంతర్జాతీయ వేదికపై ఒక శక్తివంతమైన దేశంగా నిలబెట్టాయి, అదే సమయంలో పాకిస్థాన్ ఆర్థిక, రాజకీయ సంక్షోభంలో మునిగిపోతోంది.