పంట నష్టాన్ని ఎలా లెక్కిస్తారు?..ఈ రూల్స్ మీకు తెలుసా ..?
ఆరుగాలం కష్టపడి పండించిన పంట కళ్ల ముందే అకాల వర్షాలకు నీట మునిగినా, కరువు కాటకాలతో ఎండిపోయినా రైతన్న పడే ఆవేదన వర్ణనాతీతం. ఆ విపత్కర పరిస్థితుల్లో రైతును ఆదుకోవడానికి ప్రభుత్వం పంట నష్టపరిహారాన్ని , ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీని ప్రకటిస్తుంది. అసలు పొలంలో జరిగిన నష్టాన్ని అధికారులు ఎలా లెక్కిస్తారు? ఎకరాకు ఎంత నష్టం జరిగిందనేది వాళ్లకు ఎలా తెలుస్తుంది? అందరికీ ఒకేలా పరిహారం ఎందుకు రాదు? పంట నష్టం పరిహారం రావాలంటే రైతులు ముందుగా ఏం చేయాలో తెలుసా.
ఒక ప్రాంతంలో భారీ వర్షాలు పడినా, వరదలు వచ్చినా, లేదా తీవ్రమైన కరువు ఏర్పడినా ప్రభుత్వం ఆ ప్రాంతాన్ని విపత్తు ప్రభావిత ప్రాంతంగా ప్రకటిస్తుంది. అలా ప్రకటించిన వెంటనే, జిల్లా కలెక్టర్ ఆదేశాల మేరకు ఒక జాయింట్ ఇన్‌స్పెక్షన్ టీమ్ రంగంలోకి దిగుతుంది. ఈ టీమ్ లో ముఖ్యంగా ముగ్గురు అధికారులు ఉంటారు. ఒకరు గ్రామ రెవెన్యూ అధికారి, రెండో వ్యక్తి వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారి , మూడో వ్యక్తి పంచాయతీ రాజ్ లేదా ఇరిగేషన్ శాఖకు చెందిన అధికారి. ఈ బృందం నేరుగా క్షేత్రస్థాయిలోకి వెళ్లి నష్టపోయిన పంటలను పరిశీలిస్తుంది. అందులో ముఖ్యంగా రైతులు సీజన్ ప్రారంభంలో చేయించుకున్న ఈ-క్రాప్ బుకింగ్ లేదా పంట నమోదు. రైతులు ఏ సర్వే నంబర్ లో, ఎన్ని ఎకరాల్లో, ఏ పంట వేశారు అనేది ఆన్‌లైన్‌లో నమోదై ఉంటేనే పంట నష్టపరిహారం లెక్కలోకి వస్తుంది. అందుకే ప్రతి సీజన్ లో ఈ-క్రాప్ బుకింగ్ చేయించుకోవడం చాలా అవసరం. ఇక అధికారులు పొలం దగ్గరకు వెళ్లిన తర్వాత, పంట ఎంత మేర దెబ్బతింది అనేది కళ్లారా చూసి ఒక అంచనాకు వస్తారు. ఇక్కడ ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ఒక కఠినమైన రూల్ ఉంది. అదే 33 శాతం నియమం . అంటే, ఒక రైతుకు చెందిన పొలంలో కనీసం 33 శాతం అంటే మూడో వంతు కంటే ఎక్కువ పంట నష్టం జరిగితేనే , ఆ రైతును నష్టపరిహారానికి లేదా ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీకి అర్హుడిగా గుర్తిస్తారు. అంతకంటే తక్కువ నష్టం జరిగితే ప్రభుత్వ పరిహారం వర్తించదు. అధికారులు పొలాన్ని పరిశీలించి, నష్ట తీవ్రతను బట్టి దానిని మూడు కేటగిరీలుగా విభజిస్తారు. 33 శాతం నుంచి 50 శాతం లోపు నష్టం. 50 శాతం నుంచి 75 శాతం లోపు నష్టం. 75 శాతం కంటే ఎక్కువ నష్టం. ఇలా కేటగిరీలుగా విభజించిన తర్వాత, ఏ పంటకు ఎకరాకు ఎంత పెట్టుబడి ఖర్చు అయిందనేది వ్యవసాయ శాఖ ప్రామాణికంగా తీసుకుంటుంది. ఉదాహరణకు, వరి పంటకు ఒక రేటు, పత్తికి మరో రేటు, మిరప లేదా ఉద్యానవన పంటలకు ఇంకో రేటు ఉంటుంది. ఈ లెక్కల ఆధారంగా ప్రతి రైతుకు ఎంత పరిహారం ఇవ్వాలో ఒక ప్రాథమిక నివేదికను తయారు చేస్తారు.
