ఫుడ్ చైన్ను మళ్లీ గాడిలో పెట్టేందుకు గుజరాత్ మాస్టర్ ప్లాన్.. అడవుల్లో ఎర్ర కోళ్లు!

అడవి ఈ భూమిపై ఎంతో కీలకమైన పర్యావరణ వ్యవస్థ. అక్కడ ఏ జంతువు జనాభా పెరిగినా, దాన్ని నియంత్రించి సమతుల్యం చేసేందుకు మరో జంతువు ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియనే మనం ఆహారపు గొలుసు అని ఫుడ్ చైన్ అని పిలుస్తాం. అయితే గత కొన్నేళ్లుగా అడవుల విస్తీర్ణం తగ్గడం, వేటగాళ్ల బారిన పడి అడవి పందులు, జింకలు, కోళ్లు లాంటి చిన్న జంతువులు అంతరించిపోవడంతో ఈ ఫుడ్ చైన్ దారుణంగా దెబ్బతింది. మరోవైపు అటవీ శాఖ తీసుకుంటున్న కట్టుదిట్టమైన చర్యల వల్ల దేశవ్యాప్తంగా చిరుతల జనాభా భారీగా పెరుగుతోంది. గుజరాత్ అడవుల్లో కూడా ఇదే పరిస్థితి. చిరుతల సంఖ్య పెరుగుతోంది, కానీ వాటికి కావాల్సిన ఆహారం అడవిలో దొరకడం లేదు. దీంతో ఆకలికి తాళలేక ఆ క్రూర మృగాలు అడవి సరిహద్దులు దాటి పక్కనే ఉన్న ఊళ్లలోకి, జనావాసాల్లోకి వస్తున్నాయి. అక్కడ సులభంగా దొరికే కుక్కలను, మేకలను, చివరకు చిన్న పిల్లలను సైతం ఎత్తుకెళుతున్నాయి. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం ఉండేలా క్రూర మృగాలు అడవికే పరిమితం అయ్యేలా గుజరాత్లోని దక్షిణ ప్రాంత అటవీ విభాగం ఒక సరికొత్త కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. అవే ఎర్ర అడవి కోళ్ల ఉత్పత్తి కేంద్రాలు.
ఈ ప్రాజెక్టును దక్షిణ గుజరాత్ లో అటవీ శాఖ అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా అమలు చేస్తోంది. దీనికోసం తాపీ జిల్లాలోని సదాద్గిల్ అటవీ ప్రాంతంలో ఉన్న గుడురుబాడీ గ్రామంలో ఒక భారీ కోళ్ల బ్రీడింగ్ సెంటర్ ను ప్రారంభించారు. ఈ సెంటర్లో అడవి కోళ్లను ప్రత్యేకంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. ఈ అడవి కోళ్లు సాధారణ నాటు కోళ్ల కంటే చాలా చురుకుగా ఉంటాయి, అడవి వాతావరణాన్ని తట్టుకుని బతకగలవు. క్రూర జంతువులకు ఇవి అత్యంత సహజమైన ఆహారం. గత ఏడాది సూరత్ జిల్లాలోని మన్వీ తాలూకాలో, తాపీ జిల్లాలో ఇలాంటి బ్రీడింగ్ సెంటర్లను ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభించారు. కోడి పిల్లలు పుట్టినప్పటి నుంచి వాటికి అత్యంత పౌష్టిక ఆహారంతో పాటు, అడవిలో రోగాల బారిన పడకుండా ముందస్తుగా వ్యాక్సిన్లు కూడా అందిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునేలా నియంత్రిత ఉష్ణోగ్రతల మధ్య వాటిని పెంచుతున్నారు. వాటికి సహజ సిద్ధమైన గింజలు, కూరగాయలు, పురుగులను ఆహారంగా అందిస్తూ అడవికి అలవాటు పడేలా చేస్తున్నారు.
ఇక ఈ కోడి పిల్లలను అవి అడవి వాతావరణంలో సొంతంగా బతకగలిగే స్థాయికి చేరుకోగానే, అంటే కచ్చితంగా 90 రోజుల వయసు రాగానే వాటిని తీసుకువెళ్లి అడవుల్లో విడిచిపెడుతున్నారు. ఈ వినూత్న కార్యక్రమం వల్ల కేవలం ఒక్క ఏడాదిలోనే తాపీ జిల్లా అడవుల్లో అడవి కోళ్ల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. పూర్తిగా పెరిగిన ఈ కోళ్లను ఇప్పుడు అధికారులు జిల్లా వ్యాప్తంగా ఉన్న దట్టమైన అటవీ ప్రాంతాల్లో దశలవారీగా వదులుతున్నారు. చిరుత పులులు ఎక్కువగా సంచరించే ప్రాంతాలను ముందుగానే మ్యాపింగ్ చేసి, ఆయా ప్రాంతాల్లో ఈ కోళ్లను విడిచిపెడుతున్నారు. దీనివల్ల ఫుడ్ చైన్ మళ్లీ రికవర్ అవుతోంది. అడవిలో పుష్కలంగా ఆహారం దొరుకుతుండటంతో చిరుత పులులు, ఇతర క్రూరమైన మృగాలు నెమ్మదిగా జనావాసాల వైపు రావడం తగ్గిస్తున్నాయని అటవీ అధికారులు గమనించారు. మనుషులపై దాడులు తగ్గడానికి ఈ అడవి కోళ్లు ఒక రక్షణ కవచంలా మారుతున్నాయి. అటవీ శాఖ చేసిన ఈ ప్రయోగం ప్రాథమికంగా విజయవంతం కావడంతో అధికారులు ఈ ప్రాజెక్టును మరింత విస్తరించే పనిలో పడ్డారు. పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో గుజరాత్ అటవీ శాఖ అనుసరిస్తున్న ఈ ఎర్ర అడవి కోళ్ల మోడల్ ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు అందుకుంటోంది. దేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా తమ అడవుల్లో ఫుడ్ చైన్ దెబ్బతిన్న ప్రాంతాల్లో ఈ విధానాన్ని అవలంబిస్తే, హ్యూమన్-యానిమల్ కాన్ఫ్లిక్ట్ను భారీగా తగ్గించవచ్చని వన్యప్రాణి నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.



